افروغ: نه ماهواره ، نه انرژی هسته ای ،عظمت جمهوری اسلامی به بسط اخلاق است
دکتر افروغ به ضرورت نقد چالش های مرتبط با آن پرداخت و اظهار داشت: باید ملاک ها و معیارهایی برای نقد در اختیار داشته باشیم اگر این ملاک ها در اختیار نباشد، کسان دیگری با ملاک های دیگری این خلا را پر می کنند. چه فضا باز باشد چه نباشد، مفری از نقد نیست .
به گزارش روابط عمومی مرکز فرهنگی دانشجویی امام و انقلاب اسلامی: در این همایش دکتر قادری تصریح کرد عظمت جمهوری اسلامی نه به ماهواره است و نه به انرژی هسته ای. عظمت اصلی به بسط اخلاق، معنویت و صداقت درجامعه است. یک نگاهی به دور و برمان بکنیم ببینیم که آیا اخلاق و معنویت توسعه پیداکرده است؟ و صداقت وجود دارد؟
این استاد دانشگاه گفت: اگر با اندیشه های امام مسلک گرایانه و رفتار گرایانه برخورد کنیم اصحاب نقض و غرض می شویم.
دکتر افروغ به ضرورت نقد چالش های مرتبط با آن پرداخت و اظهار داشت: باید ملاک ها و معیارهایی برای نقد در اختیار داشته باشیم اگر این ملاک ها در اختیار نباشد، کسان دیگری با ملاک های دیگری این خلا را پر می کنند. چه فضا باز باشد چه نباشد، مفری از نقد نیست .
افروغ با این گفته که انقلاب اسلامی مظروف گرانسنگ و بزر گی است، گفت: باید از انقلاب اسلامی به عنوان یک پروژه ناتمام، سیال و پویا یاد کرد. به هیچ وجه نمی توان این پروژه نا تمام را در حد سیاست های جمهوری اسلامی تقلیل داد. جمهوری اسلامی به رغم تمام عظمتش یک نمود عینی و سیاسی مظروف بزرگی بنام انقلاب اسلامی است.
وی افزود: کسانی که ظرفیت نقد ندارند، نظام و انقلاب را از هم تفکیک نکرده اند. یکی دانستن این دو، جفا در حق نظام و انقلاب است. هیچ وقت همه سیاست های ما مطلوب نبوده است اگر بین جمهوری اسلامی و انقلاب خلط کنیم باید بگوییم همه این سیاست ها عین انقلاب اسلامی است. به لحاظ ماهوی، شعارهای زنده باد و مرده باد در مورد یک فرد، نسبتی با انقلاب اسلامی ندارد.
افروغ به ضعف تفکر در حوزه شناخت انقلاب اسلامی اشاره کرد و گفت: اگر لایه های عرفانی،فلسفی،کلامی،فقهی و قانونی انقلاب را بدانیم خود را در برابر اتفاقات مختف آماده می کنیم.
عماد افروغ در ادامه سخنانش، اظهار داشت: شرایط، شرایط خوبی نیست همه خود سانسوری می کنند همه احساس می کنند نباید حرف بزنند. اتفاقاتی در کشور افتاد که مبارک نبودند. پیامدهای این اتفاقات خوب نبود. این خوب نیست که کسی نتواند حرف بزند. امام می گوید هر کسی در جمهوری اسلامی به هر مطلبی برسد، وظیفه دارد سخن خود را بگوید نباید به اسم انقلاب اسلامی،حقیقت پیش پای مصلحت ذبح شود نباید اهداف نهایی فدای اهداف ابزاری، هدف فدای وسیله و آزادی فدای امنیت شود.
این استاد جامعه شناسی با بیان اینکه حکومت به رغم تمام اهمتیش برای امام صرفا نقش ابزاری دارد، گفت: اگر حکومت و حفظ نظام تقدمی دارد، تقدم رتبی است نه تقدم ارزشی. اگر روح تاکید امام در حفظ نظام را درک نکنیم و اسیر ظاهر شویم دچار تحجر می شویم. اگر با فرمایشات امام مسلک گرایانه و رفتار گرایانه برخورد کنیم اصحاب نقض و غرض می شویم.
دکتر افروغ با بیان اینکه انقلاب اسلامی رنسانس جدید بشریت بود، گفت: انقلاب به قول میشل فوکو روحی تازه در کالبد بی روح جهان بود انقلاب اسلامی تنها یک انقلاب اسلامی و ایرانی نبود یک رنسانس جدید در مقیاس جهانی بود این رنسانس جدید در برابر رنسانسی است که خدا را برداشت و انسان را جایگزین خدا کرد.
وی افزود: اومانیزم در صورتی جواب می دهد که تکیه گاه داشته باشد اگر تکیه گاه انسان گرفته شود، ذبح می شود. این حرف پست مدرن ها حرف پرمغزی است که اومانیزم خدا را کشت و ما انسان را هم کشتیم. این انسان کشی نتیجه منطقی همان خداکشی است اگر انسان را می خواهید باید خدا را هم بخواهید.
این استاد دانشاه اظهار داشت: اعلام حقوق بشر به اعلام حقوق خدا می انجامد. سرنوشت بشر گونه ای است که از دل اومانیزم یک نیهیلیسم زاده شد نتیجه این نیهلیسم جنگ جهانی اول و دوم است.
افروغ با بیان اینکه نباید نگاه نسبی گرایانه به حقیقت داشت، گفت:بخاطر منافع سیاسی نباید حقیقت را فدای مصلحت کرد برای اینکه اهداف کوتاه مدت سیاسی پیش برود اخلاق و معنویت را ذبح نکیند.
افروغ به مصاحبه اعتراف گونه یکی از مدعوان اخیر برنامه گفت گوی ویژه خبری اشاره کرد و گفت:حسب یک سری معادله ها و معامله های پشت پرده، این فرد باید اعتراف می کرد و تنها هم از او به عنوان کارشناس بین الملل یاد می کردند سعی کرد از انقلاب یک تحلیل پست مدرنیستی ارائه بکند و بگوید انقلاب ما انقلاب خرده قدرت و خرده اقتصاد بود این تحلیل غلطی است. انقلاب ما انقلاب خدایی است امام در وصیت نامه می گویند این انقلاب یک تحفه الهی بود. وقتی انقلاب الهی است باید یک تحلیل الهی از انقلاب ارائه کرد. تیین الهی ریشه در حقیقت گرایی دارد نه در نسبی گرایی .
وی افزود:تحلیل الهی مبتنی بر سنت است، سنتی که همواره رابطه ای بوده بین غایت و ذات و اصل. اگر انسان غایتی دارد باید ذاتی داشته باشد و اگر ذاتی دارد باید اصلی داشته باشد. انقلاب یک وجهه منحصر به فرد دارد و آن وجه اخلاقی و فرهنگی است. وجهی که انقلاب اسلامی را از سایر انقلاب ها جدا می کند.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: انقلاب اسلامی به یک معنا هم حاوی پیام انقلاب فرانسه است که آزادی خواهی است و هم حاوی پیام انقلاب روسیه است که عدالت خواهی است. علاوه بر این دو، عنصر سومی دارد که هم نیاز بشر بوده و هم به گونه به نوع نگاه امام برمی گردد که نگاهی کاملا الهی است.
استاد پیشین جامعه شناسی دانشگاه تربیت مدرس تلفیق بین فقه، فلسفه و عرفان از سوی امام را ریشه در فلسفه صداریی امام دانست و گفت: ملاصدرا خدا و خرد و عشق را جمع کرد. در نگرش صدرایی امام، انقلاب اسلامی مدیون صاحب اسفار و جواهر است. انقلاب اسلامی صرفا یک حادثه سیاسی یا فقهی نیست انقلاب ریشه در نگرش فلسفی کهن دارد.
افروغ با بیان اینکه باید سایه تقدم ارزشی به تقدم رتبی حاکم باشد، اظهار داشت: سیاست، حکومت و قدرت به رغم تمام اهمیت آنها، تقدم رتبی دارد. در دیدگاه امام، معرفت خدا هدف حکومت است و راه آن تقدم رتبی است. برای رسیدن به معرفت خدا هر کاری و وسیله ای مباه نیست.
وی با تاکید بر اینکه هدف وسیله را توجیه نمی کند،گفت: تنها در یک صورت می توان اتکا به هر وسیله را توجیه کرد و آن اینکه وسیله را از جنس هدف بدانیم. این دو به رغم اینکه هم جنس هستند تقدم رتبی و تقدم ارزشی بین این دو حاکم است.
افروغ به اندیشه ماکیاولی اشاره کرد اظهار داشت: از دیدگاه ماکیاولی "اخلاقی بالاتر ازحفظ حکومت و به رخ کشیدن جبروت قدرت نیست." نباید به اسم اینکه ما می خواهیم عظمت جمهوری اسلامی را به رخ بکشیم. خلط هدف و وسیله بکنیم. نباید با تاکید بر ارزش های ابزاری و اولویت بخشیدن به آنها، ارزش های غایی فراموش شود. همه ارزشهای اقتصادی و سیاسی ما ابزاری برای تحقق ارزشهای فرهنگی و اخلاقی ما هستند. عظمت جمهوری اسلامی نه به ماهواره است و نه به انرژی هسته ای. عظمت اصلی به بست اخلاق، معنویت و صداقت درجامعه است. یک نگاهی به دور و برمان بکنیم ببینیم که آیا اخلاق و معنویت توسعه پیداکرده است؟ و صداقت وجود دارد؟ این مساله را هم باید در فرهنگ عمومی جستجو کرد و هم در رفتارهای دولتمردان.
وی افزود: مبارزه در دهه چهل و پنجاه تنها برای شکم و آزادی نبود یک اراده الهی و معنوی بود فلسفه سیاسی و بینش امام با تلفیق صدرایی فلسفه و فقه و عرفان بود که انقلاب اسلامی را تحقق بخشید.
افروغ اظهار داشت: باید نسبت اخلاق و سیاست تبیین شود باید تفسیری از اخلاق و سیاست ارائه کنیم که اینها را جدا نبیند. اگر قرار است ماکیاولیستی عمل نکینم باید تبیینی ارائه کنیم که اخلاق و سیاست در کنار هم باشند. این تفسیر را تنها در سیاست های هدایت محور می توان یافت.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه نگاه امام به قدرت نگاه هدایت محور است،گفت:نمی توان ساحت اخلاق را در ساحت فردی و اجتماعی جدا کرد. انسان پاره پاره و تکه تکه نیست انسان اجتماعی، فردی هم هست. انسان دو وجه فردی و اجتماعی دارد.
افروغ تصریح کرد: اخلاق در نگاه افلاطون مجموعه ای است. در اندیشه او اگر جامعه اصلاح نشود انسان نیز اصلاح نمی شود. حیات و عدالت در نگاه افلاطون مجموعه ای است. عقل و عدل و اخلاق در دیدگاه این فیلسوف در کنار هم تعریف شده است.
وی می گفت: عدالت تنها در ساحت اقتصادی نیست عدالت در حوزه فردی هم تعریف می شود اگر انسان در نفس خود نتواند اعتدال را بر قرار کند، نمی تواند عدالت را در جامعه تحقق بخشد. نگاه مجموعه ای پشتوانه لازم در نسبت اخلاق و سیاست است.
افروغ با بیان اینکه بحث اخلاق و سیاست ذوابعاد است،گفت: در زیرین ترین لایه، نسبت هستی شناسی اخلاق و جامعه باید مشخص شود این نگاه در بستر سکولاریزم به دست نمی آید فهمیدن نسبت فلسفه اخلاق و فلسفه سیاست یکی از مهمترین مباحث اخلاق و سیاست است.
نماینده پیشین مجلس به کمبود اندیشه و تفکر در جامعه اشاره کرد و گفت: اگر ما به چالش های اندیشه ای می پرداختیم امروز این حوادث تلخ اتفاق نمی افتاد هیچکس نمی تواند منکر پیامدهای سوء این حوادث باشد بازتاب آن حوادث این بود که نشاط در جامعه ما از بین رفته است. اگر ما چالش ها ی انقلاب را خوب تئوریزه می کردیم دراین چاله ها نمی افتادیم.
وی تصریح کرد: امام سیاست را به 3 دسته تقسیم می کنند سیاست شیطانی،حیوانی و الهی. سیاست شیطانی همان سیاست ابرقدرت ها است. سیاست حیوانی به مسائل دنیوی توجه می کند و بر مسائل اخروی بی اعتنا است. امام می گویند سیاست ما سیاست الهی است و این سیاست به دست نمی آید جز از طریق اتصال عقل و وحی در زمان غیبت. حاکمیت خدا از طریق اوامر و نواهی شرعی است. در زمان غیبت تنها مجرای قابل قبول و قابل دفاع برای اتصال عقل و وحی، تفقه و اجتهاد است. با این حال هر کس مدعی شود که بگونه ای با غیب ارتباط دارد و با این ادعا حکومت دارد،مفت نمی ارزد.
وی افزود: ولایت فقیه، ولایت فقه است و لایت انضباط است ولایت قاعده مند است. حتی رای پیامبر هم بر حکومت نافذ نیست. هیچکس را بر دیگری ولایت نیست جز خدا. اگر خدا این اختیار را به معصوم ندهد او به لحاظ حقیقی قدرت ولایت بر انسان را ندارند ولایت یک امر جعلی، اعتباری و عقلایی است. وجه تمایز ما با لیبرال دموکراسی همین است. در لیبرال دموکراسی ناگزیر به ولایت انسان بر انسان هستند اما اگر در "لا اله" با ما مشترک هستند، در "الا الله" تفاوت دارند. ولایت در نگاه ما الهی است و اگر انسانی است از سوی خداست.
افروغ با بیان اینکه حکومت با فقه مفهوم عملی پیدا می کند نه با فلسفه و عرفان، گفت: انظباط یک حکومت با قانون است و فقه و قانون از یک جنس هستند. حکومت منضبط یعنی حکومت قانون مدار و قانون ما بر اساس فقه است. اگر حکومت بر اساس فلسفه و عرفان باشد شخصی می شود هیچ راهی در حکومت داری به شهود کشف و اشراق عارف نداریم.
این استاد دانشگاه افزود: امام به کرامت بین ولایت فقیه و ولایت معصوم تفاوت قائل می شود. ولایت خاص از آن ائمه اطهار است اگر ائمه به امام بعد از خود ولایت دارند ولایت فقیه بر هیچ فقیهی ولایت ندارد که بخواهد فقیهی را عزل یا نصب کند.
عماد افروغ در ادامه به پاسخ سوالات دانشجویان پرداخت و در پاسخ به سئوالی در خصوص ریشه های انقلاب اسلامی گفت: قبل از انقلاب یک آزادی خاصی در کشور بود که اگر این آزادی نبود شاید انقلاب رخ نمی داد. انبساط روشنفکران تاثیر فراوانی در پیروزی انقلاب داشت. اما وجود ذی وجود امام با تفکر فلسفی و عرفانی خاص به عنوان یک فیلسوف متاله فضای خاصی را در انقلاب به وجود آورد. مرجعیت امام نیز تاثیر فراوانی گذاشت امام حوزه های علمیه مستقل را بسیج کرد. مستقل بودن حوزه های علمیه فرصتی بزرگ برای انقلاب بود. نشود که استقلال حوزه های علمیه تهدید شود.
وی در پاسخ به سئوالی در خصوص نحوه معرفی اندیشه امام گفت: باید در معرض اندیشه امام ساز و کارهای فکری در نظر گرفته شود اندیشه امام ظرف لازم و کافی می خواهد.
عماد افروغ در پاسخ به سوال دیگری با بیان اینکه جامعه مطلوب جامعه سیال و پویا است، گفت: انسان مطلوب انسان منقاد و سربه زیر نیست، انسان مطلوب انسان پرسشگر است. متاسفانه در حال حاضر هر کسی که منقادتر است ولایت پذیرتر است.
